Wijsheid is zijn
niet hebben

 > 

Blog

20170814_142723.jpg

26 augustus 2018

Dat je iemand verliest van wie je veel hebt gehouden, is al erg genoeg. Dat je iets verliest dat je dierbaar was, is al erg genoeg. Laat staan dat je, als je weer aan het werk gaat, te maken krijgt met collega’s die zich geen houding kunnen geven.

> > >

divorce_908743_1280.png

1 augustus 2018

Ze komt mijn praktijk binnen, een beetje afwachtend. “Ik heb mijn verhaal al zo lang niet kunnen doen”, zegt ze. “En nu het mag, vind ik het zo moeilijk”. Het enige wat ik zeg is: “Vertel maar wat je kwijt wilt nu, alles is goed”.

> > >

20170810_151521.jpg

1 juli 2018

Vele verhalen hebben mijn praktijk al gevuld en hopelijk zullen er nog veel volgen. Alle verhalen die voorbij komen, raken me ergens. De mensen nog veel meer. Hoe ze binnenkomen en hun verhaal vertellen.

> > >

10658577_795234880538997_8909208431464108705_o.jpg

1 juni 2018

Rouw kan soms zo rauw zijn dat het je helemaal in het donker trekt. Alsof je in een put bent gevallen die zo diep is dat je de bovenrand niet meer kunt zien. Er is geen licht meer. Je kunt je niet oriënteren, je bent ergens waar je de weg niet kent.

> > >

battery_1688883_1280.jpg

1 mei 2018

Ze praat alsof het hele verhaal er in vijf minuten uit moet, struikelt soms over haar eigen woorden of slikt ze in. Af en toe stopt ze om adem te halen. Dan gaat het verhaal in sneltreinvaart weer verder.

> > >

20180326.Wirwar.jpg

1 april 2018

Stel je eens voor, je bent vijftien en je bent volop bezig om de wereld én jezelf te ontdekken. Wie ben ik, wat wil ik, wat wil ik straks gaan doen? Je hebt plezier in het leven en je wilt iets van je school maken. En dan wordt je zusje ziek.

> > >

20180215.Strijd.jpg

1 maart 2018

“Kunnen mijn huidige klachten komen door verlies dat ik lang geleden heb meegemaakt?” Die vraag kreeg ik onlangs tijdens een lezing die ik mocht geven. Mijn antwoord was en is dat dit zeker het geval kan zijn.

> > >

20180120.Vrouw_zonder_gezicht_wegcijferen.jpg

1 februari 2018

Ze heeft recent iets ergs meegemaakt op haar werk. Ze vertelt. Daarnaast zorgt ze al een tijd voor twee zieke familieleden en maakt ze zich zorgen over haar zus en over haar zoon. Ze vertelt en vertelt, over deze dierbare mensen en wat zij meemaken.

> > >

new_year_2841115_1280.jpg

1 januari 2018

Hoe vaak hoor je het niet in deze dagen? Fijne feestdagen, gelukkig nieuwjaar, een gelukkig en gezond 2018 gewenst… Oprechte wensen die we naar elkaar toe uitspreken. Oprechte wensen die echter ook pijn kunnen doen.

> > >

20130922_154531.jpg

1 december 2017

Rouw gaat nooit echt voorbij. Rouw hoort bij liefde, zonder liefde is er geen rouw. Jouw liefde voor die lieve ander gaat niet voorbij, ook al is hij of zij er niet meer. Dus is ook rouw nooit echt klaar. Het wordt wel anders.

> > >

20170822_110608.jpg

1 november 2017

“Het is nu al ruim anderhalf jaar geleden dat ze is overleden en ik heb soms nog steeds het gevoel dat ze elk moment binnen kan komen. Net of er niets is veranderd en ze er nog gewoon is.”

> > >

20171002.Gevangen.jpg

1 oktober 2017

“Ik wil dat het weer wordt zoals het was. Dat ik me net zo voel als vóór het overlijden van mijn vrouw en dat ik mezelf weer ken”, zegt hij als hij belt voor een kennismakingsgesprek.

> > >

20171002.Traan.jpg

1 september 2017

Het is ergens in het voorjaar als ze mijn praktijk binnenstapt, Emma* van zeven. Ze praat honderduit over haar hobby’s en vooral over hockey, over dat ze graag tekent, leest en van paarden houdt.

> > >

phone_1644318_640.jpg

1 augustus 2017

Stel je eens voor. Je hebt recent iemand verloren van wie je veel houdt. De wereld staat voor jou even stil. Misschien is het nauwelijks voor te stellen, maar probeer het eens.

> > >

matchstick_980081_640.jpg

1 juli 2017

Opeens is hij volkomen uitgeput en komt thuis te zitten met een burn-out. Het gesprek gaat over zijn werk, over druk en werkdruk die hij ervaart maar uiteindelijk komt het verhaal los.

> > >

IMG_0877.JPG

1 juni 2017

“Het was heel druk bij ons thuis. Er kwamen allemaal mensen die mijn vader en moeder een hand gaven. Ik kreeg geen hand. Alsof het voor mij niet zo erg was dat mijn broertje dood was. Gelukkig kwam de juf van school speciaal voor mij.”

> > >

book_1760998_640.jpg

1 mei 2017

“We praten er maar niet over, want dan brengen we hem wellicht op een idee.” Daar waar het vermoeden bestaat dat iemand een einde aan zijn leven wil maken, verdwijnen woorden vaak in het niets… totdat het onvoorstelbare wellicht toch gebeurt.

> > >

20170325.Krachtstok_kindermiddag_VDS.jpg

1 april 2017

Kinderen van verschillende leeftijden gaan anders om met het verlies van een dierbare. Zo begrijpen jonge kinderen nog niet dat de dood voor altijd is en vraagt het veel geduld om dit steeds weer uit te leggen.

> > >

waves_1308391_640.jpg

1 maart 2017

Als mensen het over trauma hebben, dan bedoelen ze vaak datgene wat ze hebben meegemaakt. Trauma zit echter niet in de gebeurtenis, maar in hoe je deze gebeurtenis ervaart.

> > >

nails_1420329_640.jpg

1 februari 2017

Regelmatig ontmoet ik in mijn praktijk mensen met deze vraag. Mag het wel, een nieuwe relatie na het overlijden van mijn partner? Ben ik eraan toe? Als mensen zich deze vraag stellen, dan is het goede nieuws vaak dat ze alweer vooruit durven kijken.

> > >

peacock_feathers_1312509_640.jpg

1 januari 2017

Het is zo mooi om te mogen zien hoe mensen na een persoonlijk verlies weer de kracht vinden om door te gaan met hun leven. Ieder op zijn manier, zoals ook ieder zijn eigen weg bewandelt op het pad van rouw.

> > >

20140711_182930.jpg

1 december 2016

Bij een van mijn lezingen was een vrouw die enkele maanden daarvoor haar vader had verloren. Ze had veel moeite met zijn overlijden en miste hem ontzettend. Zijn graf bezocht ze regelmatig, voor haar een manier om contact met haar vader te hebben.

> > >

star_1553671_1280.jpg

1 november 2016

Ver van hier, in een sterrenstelsel op vele lichtjaren afstand, was het donker. Het was er zo donker, omdat geen enkele ster haar licht liet schijnen. Alle sterren waren dof geworden omdat er een groot verdriet over de sterrenfamilie was neergedaald.

> > >

20140507_080340_kopie.jpg

1 oktober 2016

Behalve verdriet kan verlies zorgen voor veel stress. Dat kan zelfs leiden tot een burn-out. Zeker bij gestolde rouw. Niet genomen rouw uit het verleden is een van de (minder bekende) oorzaken van burn-out van nu.

> > >

20160424_135810.jpg

1 september 2016

Als we iemand verliezen die ons dierbaar is, dan hebben we verdriet. Dat is ook de emotie die het meest voor de hand ligt en het meest ‘geaccepteerd’ wordt, zowel door de nabestaande als zijn omgeving. Verlies kent echter vele gevoelens...

> > >

IMG_0886.JPG

1 augustus 2016

“Hoezo, hulp vragen? Ik heb altijd alles zelf gedaan, dus dit kan ik ook wel aan. Ik moet het toch alleen doen, daar kan niemand me bij helpen. Het leven gaat gewoon door. Wat gebeurd is, is gebeurd. Daar kan ik niets aan veranderen."

> > >

20160219_113053.jpg

1 juli 2016

“Daar stond ik dan. Op mijn 35e. Mijn man overleden, en ik die nooit geleerd had om verdriet en boosheid te uiten. Met twee kinderen van 7 en 9 jaar, die ook verdriet hadden. Ik kon hen niet eens troosten."

> > >

20160423_173736.jpg

1 juni 2016

Als je rouwt, dan is steun van je omgeving heel belangrijk. Aan de mensen om je heen kun je je verhaal kwijt, bij hen kun je leunen, van hen ontvang je ook praktische steun. Zo gebeurt het echter – onbedoeld – niet altijd.

> > >

20140917_144900.jpg

1 mei 2016

Als je iemand verliest van wie je veel houdt, dan kan 't voelen alsof je veilige wereld instort. Leren leven met zo’n groot verlies is vooral voor jongeren moeilijk. Zij hebben een dubbele taak: het verlies een plek geven én zelf opgroeien.

> > >

IMG_0823.JPG

1 april 2016

Je denkt dat je een belangrijk verlies uit het verleden, zoals de dood van een dierbare, een plekje hebt gegeven. Maar ineens, schijnbaar uit het niets, gebeurt er iets in je leven waardoor dit of een ander verlies weer aangeraakt wordt.

> > >

iceberg_471549_960_720_rechtenvrij_Free_photo_Iceberg_Water_Sea_Mirroring_Free_Image_on_Pixabay_....

1 maart 2016

Met grote ogen stapt ze samen met haar moeder mijn praktijk binnen. Ze geeft me keurig een hand en vertelt hoe ze heet. En of ik haar naam toch vooral goed wil schrijven. Ze is acht jaar en heeft enkele maanden geleden plotseling haar vader verloren.

> > >

20140307.Doosje_3.jpg

1 februari 2016

Rouwen doe je met alles wat je in je hebt. Je ervaart je verlies in je gevoelens, gedachten, in hoe je jezelf ziet en de wereld om je heen. Rouwen doe je ook met je lijf. Rouwen doe je juist met je lijf, ook al (h)erkennen we dat vaak niet als rouw.

> > >

20150821_114922.jpg

1 januari 2016

Een maand na het onverwachte overlijden van haar man stapte ze voor 't eerst mijn praktijk binnen. Ze wilde weten hoe het ging met rouwen, zocht naar antwoorden want “rouwen was geen gewoonte”. Ik ontving haar hartelijk, benieuwd naar haar verhaal.

> > >

20140507_080620_kopie.jpg

1 december 2015

Liefde en rouw horen bij elkaar. Er is geen rouw zonder liefde. Als je niet van iemand hebt gehouden, is er ook geen sprake van rouw. Andersom is ook waar: hoe meer je van iemand hebt gehouden, des te intenser de rouw als reactie op het verlies.

> > >

IMG_0630.JPG

1 november 2015

“Lief kindje, wat hadden we je graag in onze armen gehouden. Wat hadden we je graag leren kennen en zien opgroeien. We hadden je getroost als je gevallen zou zijn, we hadden gelachen als je blij zou zijn. Helaas mocht het niet zo zijn."

> > >

IMG_0665.JPG

1 oktober 2015

De afgelopen weken ontmoette ik in mijn praktijk veel mensen die streng zijn voor zichzelf, die vinden dat ze zich niet moeten aanstellen of stoer doen en hun verlieservaring kleiner maken. Nu kan ik daar zelf ook wat van.

> > >

20140307.Armband_kopie.jpg

1 september 2015

“Mijn man is aan het dementeren. Ik krijg steeds minder contact met hem, hij is steeds minder de man met wie ik ooit getrouwd ben. Ik realiseer me nu pas dat ik in een proces zit van afscheid nemen, verliezen en rouwen."

> > >

20150527_104416.jpg

1 augustus 2015

Bij overlijden is het vanzelfsprekend om goed afscheid te nemen van onze dierbaren. Dat biedt ons troost. Maar wat bij andersoortig verlies dat je ook kan overspoelen? Echtscheidingskaarten kun je niet in de winkel kopen.

> > >

20150429_145025.jpg

1 juli 2015

“Ze zeggen dat ik hem moet loslaten. Hij komt toch niet meer terug. Het is voorbij. Ik probeer dat wel, maar het lukt niet. Ze zeggen dat ik het moet afsluiten, maar ik weet niet wat ‘het’ is. Ik kan hem niet loslaten."

> > >

20141121_091244.jpg

1 juni 2015

“Hoe gaat het met je? Oh, wel goed hoor nu. Dank je wel dat je het vraagt. Ik ga naar mijn werk en doe mijn dagelijkse dingen. Soms is het wel erg stil ja, maar daar zet ik me overheen. Je moet toch door hè..."

> > >

IMG_0866.JPG

1 mei 2015

Hij wist dat hij moest sterven. Zijn oude lijf kon het leven niet meer aan. Maar hij wilde nog zo graag. Hij wilde het leven niet loslaten. Vechtend tot het laatst. Hij ontkende wat hem te wachten stond.

> > >

IMG_0676.JPG

1 april 2015

“Enkele maanden na het overlijden van mijn man zag ik een goede bekende in de supermarkt. Toen ze mij in het oog kreeg, liep ze snel een andere rij in. Ze deed alsof ze me niet zag. Dat deed pijn, want ik ben toch nog gewoon ik?"

> > >

IMG_0669_kopie.JPG

1 maart 2015

Rituelen kennen we allemaal. Denk maar aan het vieren van een verjaardag, een trouwceremonie of uitreiking van een diploma. Rituelen helpen ons om te beseffen dat er iets belangrijks in ons leven gebeurt of verandert.

> > >

20130201_125723_kopie.jpg

1 februari 2015

Er was eens een klein meisje. Ze had alles wat haar hartje begeerde en groeide op in een liefdevol gezin, samen met haar broertje. Ze speelde, ze ging naar school en werd een mooie volwassen vrouw. Ze trouwde en kreeg haar eigen gezin.

> > >

20140627_075745_kopie.jpg

1 januari 2015

Als je rouwt, heb je ook liefgehad. Want rouw is onlosmakelijk verbonden met liefde. Door te rouwen zien we ons verlies onder ogen. Het maakt dat we opnieuw onze weg vinden in een wereld die voorgoed veranderd is.

> > >

IMG_0812.JPG

1 december 2014

Hoe ga jij verder na het overlijden van je partner? Hoe geef je hem of haar een plek in je hart? Welke steun vind je in je omgeving? Gesprekken met deelgenoten, mensen die ook hun partner hebben verloren, bieden troost en (h)erkenning.

> > >

IMG_0819.JPG

1 november 2014

Als je een dierbare verliest, dan zegt het leven even ‘stop’. Je hebt jezelf als het ware opnieuw uit te vinden. Als je samen een lang leven hebt gehad, is het gemis vaak nog sterker. Bij veel oudere mensen zien we bovendien meer verliezen.

> > >

20140307.Doosje_3.jpg

1 oktober 2014

“Nou gewoon, het gaat goed hoor.“ Ik zie hem nog zitten, een half jaar na het verlies van zijn moeder. Vijftien jaar, stoer en op weg naar volwassenheid. Hij kijkt me niet aan als hij vertelt dat het goed met hem gaat.

> > >

20141121_091244.jpg

1 september 2014

Rouwen doe je niet alleen thuis. Als je een dierbare hebt verloren, dan beïnvloedt dit je hele leven. Thuis, op je werk, op school en alle andere plekken waar je bent.

> > >

20140507_080405_kopie.jpg

1 augustus 2014

Donderdag 17 juli 2014. Een vliegtuig stort neer in het verre Oekraïne. Nederlanders en Belgen aan boord. Op weg naar hun vakantie, een congres, een nieuw leven in het oosten… Mensen die we wellicht kennen. Mensen zoals jij en ik.

> > >

IMG_0823.JPG

1 juli 2014

Onlangs praatte ik met een vrouw over het verlies van haar vader. Zij had altijd een goede band met hem gehad en was erg verdrietig.

> > >

20140711_182930.jpg

1 juni 2014

In de afgelopen weken heb ik deze uitspraak regelmatig gehoord van mensen die een dierbare hebben verlopen: “Niemand kan mij helpen. Ik moet het toch alleen doen”. Er is inderdaad niemand die het verlies ongedaan kan maken, dat klopt.

> > >

20130822_Muur_Gent_kopie.jpg

1 mei 2014

Het verlies van een dierbare raakt niet alleen jou, maar het hele gezin. Alle gezinsleden hebben samen te dealen met dit verlies, maar de praktijk is vaak anders. Je kunt de ander niet bereiken, ook al wil je dat zo graag.

> > >

IMG_0821.JPG

1 april 2014

Laatst sprak ik in mijn praktijk met een vrouw op leeftijd die haar man had verloren. Ze had veel moeite om haar leven weer op de rails te krijgen. Ze waren ook al meer dan 50 jaar bij elkaar geweest en ze miste hem enorm.

> > >

20140914_155054.jpg

1 maart 2014

Rouw heb je te nemen, er is geen weg omheen. Iedereen loopt hierin zijn of haar eigen pad. Dit kost inspanning, je hebt werk te doen. Soms sta je stil, loop je een eindje terug of maak je een omweg.

> > >

IMG_0624.JPG

1 februari 2014

Als je iemand verliest die je dierbaar is, kom je in een rouwproces terecht. Je kunt heel verdrietig zijn, maar ook boos, bang of jezelf machteloos voelen. Je ervaart misschien dat je gaat piekeren, moeilijk slaapt, je niet kunt concentreren.

> > >

20141015_173954.jpg

1 januari 2014

Als een kind een groot verlies meemaakt, dan is dat heel ingrijpend. Zonder vader of moeder, broertje of zusje verder moeten, dat is niet te bevatten. Er speelt echter nog méér.

> > >

vakantie_2005_039.jpg

1 december 2013

Het liefst beschermen we onze kinderen tegen alle pijn van de wereld. Jammer genoeg kan dat niet. Ook zij krijgen te maken met verdriet en teleurstelling. Wat we wél kunnen doen, is onze kinderen met verlies leren omgaan.

> > >

20121021_153248.jpg

1 oktober 2013

“Ze is toch 84 jaar geworden, een mooie leeftijd. Het was jullie toch gegund om lang bij elkaar te zijn. Hij was al lang ziek, het is beter zo.” Ouderen die hun partner verloren hebben, zullen dit soort uitspraken vast herkennen.

> > >

20140919_163109_kopie_kopie.jpg

1 september 2013

Een dierbare moeten missen, is al erg genoeg. Hoe ga jij om met zo’n groot verlies? Blijf je stilstaan met volledige aandacht? Of stap je er snel overheen om weer door te gaan? Wat je ook doet, je hebt er vast een goede reden voor.

> > >