Een andere moeder zegt vriendelijk: "Wat is hij toch een lieverd." Marieke glimlacht en knikt. In de auto naar huis huilt ze. Ze snapt het zelf niet goed. Er is niets gebeurd. Sem heeft het naar zijn zin gehad, op zijn manier. Die avond denkt ze: ik moet niet zo zeuren. Hij is er toch. Hij is blij. Waar komt dit verdriet dan vandaan?
Levend verlies
Wat Marieke voelt, heet levend verlies. Verlies bij leven, verlies dat zelf leeft en telkens opnieuw van gedaante wisselt. Rouw terwijl niemand is overleden. Rouw om een kind dat anders is dan je had gedacht, om het leven dat je samen voor je zag. Om je eigen toekomst, die ook anders loopt.
Bij een overlijden is er een afscheid. Hoe zwaar ook, er is een dag waarop het verlies begint. Bij levend verlies is je kind er gewoon. Het verlies loopt mee, elke dag. Het verdriet komt in golven. Vaak op momenten die voor anderen heel gewoon zijn. Een kinderfeestje. Het zwemdiploma van een neefje. Klasgenoten die zelf naar school fietsen of op kamers gaan. Op zo'n moment zie je het verschil tussen wat er is en wat je ooit voor je zag.
Dit is de kloof tussen werkelijkheid en droom. Die kloof doet pijn, ook als je dacht dat je ermee om kon gaan. Dat is geen terugval. Zo gaat het met levend verlies.
Rouw die niemand ziet
Marieke huilde in de auto, niet op het feest. Veel ouders herkennen dat. De mensen om je heen zien een lief kind en een moeder die het goed doet. Niemand stuurt een kaart. Niemand vraagt hoe het met je verdriet gaat.
Dit is rouw waar de omgeving geen ruimte voor maakt. Mensen zien het gewoon niet. En als niemand het ziet, ga je er zelf aan twijfelen.
Je zegt tegen jezelf dat je niet moet zeuren. Dat je dankbaar moet zijn. En dat ben je ook. Je houdt zielsveel van je kind. Daarom doet het pijn. Liefde en verdriet wonen in hetzelfde lijf, en het een maakt het ander niet minder waar.
Wat helpt
Levend verlies los je niet op. Je kind verandert niet omdat jij rouwt. Wat kan veranderen, is hoe jij dit verlies draagt. En dat begint bij benoemen. Voor veel ouders is het een opluchting als hun verdriet een naam krijgt. Dan hoef je jezelf niet langer zeurderig of ondankbaar te vinden.
Leer kennen waar jouw golven zitten. Raken de verjaardagen in de klas je, of de overstap naar een nieuwe school? Dan weet je dat van tevoren en kun je er iets voor regelen. Iemand die na afloop belt. Een uur voor jezelf. Zoek één mens bij wie je kunt zeggen: ik hou van hem, en ik mis wat er niet kwam. Allebei tegelijk.
Ben jij de buurvrouw, de opa of de collega? Vraag dan eens hoe het met de ouder zelf gaat. Niet met het kind, met haar of hem. En blijf staan als het antwoord minder mooi is dan je verwachtte.
Meer weten over levend verlies?
Lees verder op www.brightblue-coaching.nl. Ben je coach of therapeut? Daar vind je ook mijn opleidingen in rouwbegeleiding.
Jeanne van Mierlo
Rouw- en traumaopleider/therapeut
