"Of ze beginnen over iets anders.” Ik vraag wat zij dan doet. “Dan hou ik op. Ik wil niemand in verlegenheid brengen.”
Als ze zijn naam zegt, of tegen hem praat, dan is hij er weer. Zijn lach, zijn manier van de krant vouwen, zijn stem in de gang. Ze kan hem niet meer bellen. Maar zijn naam zeggen kan nog wel. Als niemand hem meer noemt, verdwijnt hij uit de gesprekken, nadat hij al uit het leven is verdwenen.
Zwijgen uit zorg
De mensen om haar heen bedoelen het goed. Ze denken: als ik zijn naam noem, maak ik haar verdrietig. Alsof het verdriet pas ontstaat op het moment dat iemand het woord uitspreekt. Het verdriet is er allang.
Maar wat zij hoort als niemand zijn naam zegt, is: hij is weg, ook voor jullie. En dan staat ze er alleen voor.
Een vraag voor jou
Wanneer heb jij voor het laatst de naam genoemd van iemand die er niet meer is, tegen diens partner, moeder, vader, kind of kleinkind?
Misschien denk je nu: ik weet niet wat ik dan moet zeggen. Je hoeft niets slims te zeggen. Zijn naam is genoeg. “Ik dacht aan Jack toen ik die fiets zag. Hij had er ook zo een.” Meer niet. Soms huilt iemand dan. Je maakt het er niet erger door, het verdriet was er al.
Maandag 2 november
Maandag is het Allerzielen. Een dag waarop je misschien extra stilstaat bij degene die je mist. Op de begraafplaats staan bloemen en branden kaarsjes, bij graven en urnenmuren. Voor wie net is overleden en voor wie je al jaren mist. Op deze dag klinkt een naam niet vreemd.
Ken je iemand die een dierbare mist? Stuur maandag dan een berichtje of een appje. Dat is genoeg. “Ik dacht vandaag aan Elma, jouw moeder. Ik mis haar lach.” Schrijf de naam. Zet er een herinnering bij, hoe klein ook. Je hoeft niet te wachten tot je het perfect kunt zeggen. Dat moment komt nooit.
Voor wie zelf rouwt
Heb jij haar of zijn naam al een tijd ingeslikt? Je mag die blijven noemen. Je hoeft niet eerst te vragen of dat kan. Zie je de ander schrikken, zeg dan: “Het doet me goed om over Jack te praten”.
Heb je geen plek om naartoe te gaan, omdat de as is uitgestrooid of er geen graf is? Jouw herinnering hoort er ook bij. Maak zelf een plek. Zeg zijn of haar naam hardop, ook als niemand meeluistert. Tegen een kaarsje, in de keuken, tegen de kat.
Praat tegen haar. Dan is ze er even. Zeg zijn naam. Dan is hij er even.
Heb je een vraag over verlies?
Mail me op info@brightblue-coaching.nl, dan denk ik met je mee over een vervolgstap. Meer lezen over rouw kan op www.brightblue-coaching.nl. Ben je coach of therapeut? Daar vind je ook mijn opleidingen in rouwbegeleiding.
Jeanne van Mierlo
Rouw- en traumaopleider/therapeut
